Bloedsuikerspiegel en HbA1c: wat is wat?

Moet je bloedprikken, dan wordt vaak ook je bloedsuikerspiegel gemeten. Bij bloedsuikerspiegel hebben de meeste van ons wel een beeld of weten ze precies wat het inhoudt. HbA1c echter, zegt de meesten niets. Toch is deze waarde erg belangrijk voor ons. Zeker als je, net als meer dan 1 miljoen anderen, te maken hebt met (pre)diabetes type 2. 

Nuchtere waarde

De bloedsuikerspiegel (ook wel glykemie, bloedglucosespiegel of suikerspiegel genoemd) is de hoeveelheid bloedsuiker/glucose die in het bloed opgelost is. De waarde wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Een normale (nuchtere) waarde ligt tussen de 4,0 en de 7,0 mmol/l. Heb je een ‘nuchtere’ waarde boven de 7/8/,0 mmol/l of een ‘niet-nuchter’ boven de 11,1 mmol/l, dan spreken we van diabetes (suikerziekte). Hoe hoger de bloedsuikerspiegel in nuchtere toestand is, hoe slechter het is. Met andere woorden; een goede bloedsuikerspiegel is dus belangrijk voor een ziektevrijleven

Schommelingen

De bloedsuikerspiegel geeft je een goed beeld van onder andere diabetes type 2, maar er zit een addertje onder het gras. Wordt je vinger geprikt voor bloed, dan wordt alleen de hoeveelheid suikers in je lichaam op dat moment gemeten. Het zegt dus niets over je conditie vorige week. En dat is vervelend omdat je bloedsuikerspiegel van dag tot dag, en zelfs van uur tot uur, nogal kan schommelen. Zo hebben sporten of een dieet relatief snel effect op de glucosespiegel. Dit betekent dat de gemeten waarde een goed beeld van je diabetes type 2 kan geven, maar ook een te rooskleurig beeld omdat je een week voor de meting meer je best hebt gedaan of een te negatief beeld omdat je een paar dagen erg ongezond gegeten hebt. 

Wat is HbA1c?

Met een HbA1c-meting kun je voorkomen dat jij en je arts een verkeerd beeld van jouw bloedsuikerwaarde krijgen. De HbA1c waarde geeft namelijk de gemiddelde bloedsuikerwaarde aan over de laatste 8 tot 12 weken. In de term ‘HbA1c’ staat ‘Hb’ voor hemoglobine, een ander woord voor je rode bloedcellen. ‘A1c’ doelt op het onderdeel van een rode bloedcel dat gemeten wordt. Om precies te zijn het ‘beta-N-1-deoxy fructosyl’ gedeelte van een rode bloedcel. 

In je bloedvaten blijven suikers aan je rode bloedcellen plakken. Hoe meer suiker er in je bloed zit, hoe meer ze aan de rode bloedcellen plakken. Omdat rode bloedcellen zo’n 100 tot 120 dagen in leven blijven, kun je dus tot zo’n drie maanden terug meten wat je gemiddelde bloedsuikerwaarde was in die periode. Een beter en reëler beeld van diabetes type 2 dus.

Bij een HbA1c waarde werd eerder een waarde vanaf 48 mmol/mol (6,5%) of hoger gezien als diabetes. Pas geleden is dit aangepast. Volgens het nhg (Nederlands Huisartsen Genootschap) is het namelijk afhankelijk van je leeftijd en stadium. 

Kijk voor meer informatie op ziektevrijleven.