Gaan de Spelen altijd door?

De gevolgen van het coronavirus raken geleidelijk ook de Olympische Spelen in Tokio die op 24 juli beginnen. Volgens de voorzitter van het Franse Olympisch Comité, Denis Masseglia, moet het coronavirus vóór eind mei over zijn piek heen zijn om het evenement te laten doorgaan.

Als dat al het geval is en de situatie groen licht voor de Spelen geeft, rijst de vraag wie zich alsdan hebben gekwalificeerd. Als gevolg van het virus zijn de kwalificatietrajecten voor alle disciplines momenteel volledig overhoop gehaald.

De grootste klos

Als we ons in het bestek van deze site beperken tot de atletiek, dan zijn de marathonlopers Michel Butter en Khalid Choukoud de grootste klos. Hún doel was zich tijdens de Rotterdam Marathon op 5 april te plaatsen voor de Spelen. Dat kan inmiddels dus niet meer, maar alternatieven hebben zij evenmin, omdat nergens meer marathons worden gelopen. En aangezien een marathon hersteltijd vraagt, is kwalificatie dichterbij de start van de Spelen eigenlijk ondoenlijk.

Het is nu niet verboden om hard te lopen bijvoorbeeld

Baanatleten stranden momenteel op gesloten trainingslocaties in binnen- en buitenland. Zo is ook het Olympisch Trainingscentrum Papendal op dit moment gesloten. Maurits Hendriks, technisch directeur van NOC*NSF, daarover: “We hebben niet overal zeggenschap over. Het is nu niet verboden om hard te lopen bijvoorbeeld. We zijn nu aan het bekijken of we bepaalde zaken overeind kunnen houden. Ons dringende advies is wel om alle trainingsomgevingen te sluiten.”

Vaker wel dan niet

Vooralsnog is er geen besluit gevallen over het schrappen van de Spelen. De geschiedenis leert dat dat ook niet zo snel gebeurt. Sinds het ontstaan van de Spelen in 1896 is het evenement slechts drie keer daadwerkelijk geannuleerd: in 1916, 1940 en 1944, resp. wegens de Eerste en tweemaal de Tweede Wereldoorlog. Verder gingen de Spelen altijd door, met de aantekening dat de mix van sport en politiek vaak heeft geleid tot inzet van politieke doelen en boycots. Een overzicht.

Berlijn, 1936

Zo werden de Spelen van 1936 in Berlijn door Hitler aangewend als een langgerekte propagandafilm van Nazi-Duitsland. En in 1956 werden de Spelen in Melbourne geboycot door onder meer China wegens de deelname van Taiwan, door Egypte en Libanon wegens de Egyptisch-Israëlische oorlog, en door Liechtenstein, Nederland, Spanje en Zwitserland uit protest tegen de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije.

München, 1972

De Spelen van 1972 in München zijn een gitzwarte pagina in de geschiedenis van de Spelen als leden van de Palestijnse terreurbeweging Zwarte September elf Israëlische atleten gijzelen in het Olympisch dorp. Bij de dramatische bevrijdingsactie van de Duitse politie komen alle elf atleten, 5 van de 8 terroristen en 1 politieagent om het leven.

The Games must go on

Na een onderbreking van één dag gingen de vlaggen halfstok en werden de Spelen voortgezet. De toenmalige IOC-voorzitter Avery Brundage sprak de historische woorden: ‘The Games must go on’.

Moskou, 1980

De Spelen van Moskou werden door 66 landen geboycot, waardoor slechts 81 landen deelnamen. Zij schaarden zich achter de Amerikaanse boycot als protest tegen de inval van de Sovjet-Unie in Afghanistan in 1979. Tijdens de Spelen in Los Angeles in 1984 zag de Sovjet-Unie op zijn beurt af van deelname.

Atlanta, 1996

Op 27 juli ontplofte er ’s nachts een bom in het Centennial Olympic Parc in het centrum van Atlanta. Er kwamen twee mensen om het leven, 111 personen raakten gewond. Ook nu werden de vlaggen halfstok gehesen en gingen de Spelen door. IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch herhaalde de woorden van zijn voorganger: ‘The Games must go on’.

(Bronnen: NRC, Sporza, NOC*NSF)