Marathon hartfalen

De marathon. Slecht voor je hart?

Vaak krijg ik de vraag of en hoe gezond het is om een marathon te lopen. Gezonder dan sigaretten roken, dat is zeker. Maar zonder risico is het niet. Vooral niet als je slecht voorbereid aan de start verschijnt.

Gezondheidsrisico

Een paar maanden terug kreeg ik niet echt een opsteker voor mijn plan om de marathon te lopen. Een neef die cardioloog wil worden, wist te melden dat bij onderzoek van marathonlopers vaak dezelfde verschijnselen worden waargenomen als bij mensen die een hartinfarct hebben gehad.

Eerst maar eens zorgen dat ik fit genoeg ben om te starten

Nou is dat voor mij niet meteen een reden om van mijn plan af te zien, maar mijn lief is meteen een stuk minder enthousiast: “Pas je wel op?” Ach, eerst maar eens zorgen dat ik überhaupt fit genoeg ben om te starten, denk ik relativerend. Maar toch, hoe zit het nu precies?

Hartspier

Een zoektocht op internet levert meteen twee hits op die het verhaal van mijn neef min of meer ondersteunen. In een interview met Trouw vertelt de integratieve fysiologe Maria Hopman dat bij zeer intensief sporten op hoog niveau veranderingen optreden in de hartspier.

Hopman: “Op MRI-beelden zie je meer bindweefselvorming dan normaal. Dat zijn een soort littekens.” Gelukkig biedt ze een prettige relativering. “Omdat ze hardlopen, leven ze verder waarschijnlijk ook gezonder. Ze nemen wat vaker de fiets, ze zijn actiever in het dagelijks leven.”

Een ander onderzoek, van de Leuvense cardioloog Andre La Gerche, is evenmin geruststellend. Zijn groep volgde veertig duursporters die zich voorbereidden op een marathon, triatlon of een wielerwedstrijd in de bergen. De kop bij het artikel van Running.be: “Marathon kan hart beschadigen”.

Tegen Het Laatste Nieuws vertelt La Gerche dat het hart van atleten na de inspanning groter is geworden en dat de rechterhartkamer minder functioneert. “Dat betekent dat er minder bloed door het lichaam wordt gepompt. Bij de meeste sportlui herstelde het hart zich, maar bij 1 op de 8 niet.”

Bij die groep gaat het net als bij het onderzoek van Hopman om littekens op de hartspier, Fibrose. Dit is een permanente beschadiging van het hart die kan leiden tot ritmestoornissen en mogelijk zelfs tot hartfalen.

Tijd nemen voor herstel

Resteert de vraag: had mijn neef gelijk of niet? Ten dele wel, maar de meeste hardlopers knappen dus prima op na de marathon. Het advies van La Gerche, “overdrijf niet met trainen, doe het met mate en geef je lichaam na een inspanning voldoende tijd om te herstellen”, volg ik al op. De vraag is eerder of ik wel genoeg train.

De langste afstand die ik heb gelopen is 25 km. In de aanloop naar de marathon zet ik elke week een tandje bij, maar ik doe geen gekke dingen. Mijn grote uitdaging half oktober is bij de les te blijven en niet te overmoedig te worden. Lekker rustig aan doen is het devies. En verder houd ik mij graag vast aan de relativering van Hopman: “Uit elk onderzoek blijkt: hardlopen is gezond en vertraagt het verouderingsproces.”

Ik heb nog ruim twee weken tot de start van de Amsterdam Marathon. Er is nog een week tijd om extra conditie op te bouwen, daarna is het een kwestie van heel blijven.

Tekst: Hans Pieters